Vergeving: oude pijn loslaten met Ho'oponopono

Ho'oponopono in de praktijk: je beschermingsmechanismes laten smelten

Sommige pijn lijkt zich vast te zetten in ons leven.

Een afwijzing die jaren geleden plaatsvond.
Een ouder die niet gaf wat we nodig hadden.
Een partner of ander persoon die ons vertrouwen beschadigde.
Of misschien wel iets wat we onszelf verwijten.

We denken vaak dat de gebeurtenis zelf de oorzaak is van ons lijden. Maar als we eerlijk kijken, ontdekken we iets anders... Het is niet alleen de pijn van wat er gebeurde die ons gevangen houdt. Het is ook onze strijd ermee.

We verzetten ons tegen wat was.
We proberen te voorkomen dat het opnieuw gebeurt.
We beschermen onszelf tegen oude kwetsbaarheid.
We bouwen muren rondom ons hart.

En hoewel die bescherming ooit nodig was, kan zij ons uiteindelijk ook gevangen houden.

Dat is de paradox van heling: wat ons ooit hielp overleven, kan later de weg naar herstel blokkeren.

De "stenen" die we meedragen

In de Hawaiiaanse traditie van Ho'oponopono wordt gesproken over pōhaku;; dit betekent stenen.

en dan gaat het niet over stenen die op een strand liggen, maar over de stenen die we innerlijk met ons meedragen. Onverwerkte pijn, oude overtuigingen, schuldgevoelens, wrok, schaamte, verdriet en angst.

Iedere keer dat we een ervaring niet volledig kunnen toelaten, ontstaat er als het ware een nieuwe steen.

Misschien omdat de gebeurtenis te pijnlijk of overweldigend was.
Misschien omdat niemand ons hielp om de ervaring te verwerken.
Misschien omdat we als kind simpelweg nog niet de draagkracht hadden.

Langzaam ontstaat een rugzak die steeds zwaarder wordt.

Vaak merken we dit niet direct op, maar voelen we vooral de gevolgen. We hebben:

- steeds dezelfde conflicten (in onszelf of met de mensen buiten ons);

- moeite met vertrouwen;

- chronische spanning;

- terugkerende gevoelens van tekortschieten;

- moeite met ontvangen;

- een voortdurend gevoel van alertheid.

Alsof het leven niet vrij kan stromen.

Vanuit Ho'oponopono is heling niet zozeer het repareren van jezelf. Het is het opruimen van wat de natuurlijke stroom van het leven belemmert.

Waarom vergeven zo moeilijk is

Veel mensen denken dat vergeven betekent dat je goedkeurt wat er gebeurd is. Maar vergeving gaat over de keuze om je niet langer gevangen te laten houden door beschermingsmechanismen (verkrampingen van je ego) die willen voorkomen dat je opnieuw in situaties beland die je pijn hebben gedaan.

Dat maakt vergeving zo uitdagend, want onder onze boosheid zit vaak angst.

De angst om opnieuw gekwetst te worden.
De angst om onze controle los te laten.
De angst dat ons verdriet zichtbaar wordt en er misbruik wordt gemaakt van onze kwetsbaarheid.

Soms houden we zelfs vast aan onze pijn omdat die onderdeel is geworden van onze identiteit.

Wie ben ik zonder mijn verhaal?
Wie ben ik zonder mijn gelijk?
Wie ben ik zonder mijn wond?

Daar raakt vergeving een diep spiritueel thema. Het vraagt ons om los te laten wie we denken te zijn. Het vraagt moed om door de pijn heen te gaan. en de beloning is dat je meer in contact komt met je authentieke zelf.

Zelfbescherming als onzichtbare blokkade

In mijn praktijk zie ik regelmatig dat mensen oprecht verlangen naar verandering, terwijl een ander deel van hen diezelfde verandering tegenhoudt. Bijvoorbeeld:

Iemand verlangt naar een liefdevolle relatie of fijne vriendschappen, maar het lukt niet om mensen werkelijk te vertrouwen en dichtbij te laten komen.

Iemand wil ontspannen, maar blijft voortdurend alert.

Iemand wil zijn hart volgen en ander werk gaan doen, maar ziet veel beren op de weg en denkt dat het toch niet gaat lukken.

Niet omdat zij dat bewust kiezen. Maar omdat een deel van hen nog steeds probeert te voorkomen dat oude pijn opnieuw gevoeld wordt. Het zenuwstelsel kiest veiligheid boven vrijheid en daardoor blijven oude patronen bestaan. Vanuit een therapeutisch perspectief is dat begrijpelijk. Bekeken vanuit het verlangen van onze ziel om te groeien, om ons verbonden te voelen met het grotere geheel en de bron van liefde die in en om ons heen aanwezig is, is het een uitnodiging.

Een uitnodiging om opnieuw te leren vertrouwen. Niet blindelings vertrouwen in andere mensen, maar vertrouwen in het leven zelf. Op wat er op je pad komt en dat dit kansen zijn om te groeien en de stenen af te leggen die je met je mee draagt.

Ho'oponopono: alles op zijn plek brengen

Ho'oponopono betekent letterlijk: "iets weer juist maken" of "terugbrengen naar de juiste orde."

Het uitgangspunt is dat disharmonie ontstaat wanneer we afgescheiden raken: van onszelf, van anderen, van het leven en van de Bron waaruit alles voortkomt.

De traditionele beoefening gaat daarom veel dieper dan het uitspreken van een paar mooie woorden. Het is een proces van verantwoordelijkheid nemen voor wat in ons leeft. Niet omdat we schuldig zijn aan alles wat gebeurt, maar omdat we bereid worden te kijken naar wat in ons aandacht vraagt.

Welke pijn leeft er nog in kij?
Welke steen draag ik nog mee?
Wat wil gezien worden?

Vanuit de bereidheid om onze aandacht naar binnen te richten ontstaat inzicht en het nemen van verantwoordelijkheid voor onze pijn en ons aandeel. En precies daar begint vergeving. Vergeving is een katalysator voor het opheffen van blokkades en het afleggen van onze pōhaku.

De kracht van vergeving en overgave

Het op een diepere laag begrijpen en ervaren van de kracht van vergeving ontstond bij mij door het lezen van Het Boek van Vergeving van Willem Glaudemans. Het combineren van ho'oponopono met de wijsheden uit dit boek, maakte de Self Identity Ho'oponopono nog veel krachtiger.

Vergeving is geen menselijke prestatie, maar een verschuiving in bewustzijn. We denken vaak dat wij degene zijn die moeten vergeven en dan komt ons verkrampte ego er vaak bij. Maar echte vergeving ontstaat juist wanneer we onze verkramping loslaten.

Wanneer we stoppen met vechten.

Wanneer we bereid worden anders te kijken.

Dat betekent niet dat we passief worden. Het betekent dat we ruimte maken voor een grotere intelligentie dan ons denken. Een wijsheid die voorbij het ego ligt. Veel spirituele tradities verwijzen naar deze kracht.

Sommigen noemen haar God.
Anderen noemen haar Bron, Liefde, Leven of Bewustzijn.

De naam doet er uiteindelijk weinig toe. Waar het om gaat, is de ervaring dat we niet alles alleen hoeven te dragen. Dat er iets groters beschikbaar komt wanneer we onze controle even loslaten. Vaak begint de heling precies op dat moment.

Vergeving van anderen begint bij vergeving van jezelf

Opvallend genoeg gaat de diepste vergeving niet over anderen gaat, maar over jezelf.

De moeder die zichzelf verwijt dat ze tekortgeschoten is.

De man die zichzelf veroordeelt om keuzes uit het verleden.

De vrouw die zichzelf nog steeds verantwoordelijk houdt voor wat haar ooit is aangedaan.

Zelfverwijt kan jarenlang doorwerken; als ik dit had gedaan, dan was dat niet gebeurd etc.. Soms zijn de gevolgen zelfs sterker dan de oorspronkelijke gebeurtenis. Compassievol zijn naar (delen in) jezelf schept de voorwaarde om tot vergeving van jezelf te komen.

Naar het deel dat handelde vanuit angst.
Naar het deel dat niet beter wist.
Naar het deel dat simpelweg probeerde te overleven.

Niet om fouten te ontkennen, maar om de strijd tegen jezelf te beëindigen.

Wanneer de stenen verdwijnen

Vergeving verandert het verleden niet, maar het verandert wel onze relatie ermee. Wat ooit een zware steen was, wordt een ervaring die onderdeel is van ons levensverhaal. En dat is Pono: dingen op hun juiste plek zetten. De gebeurtenis blijft bestaan. Maar de lading verdwijnt. Zo ontstaat er meer ruimte., meer energie en meer zachtheid.

Soms ervaren mensen dat als een diepe innerlijke rust. Alsof iets wat jarenlang vastzat eindelijk kan ademen. Niet omdat zij het probleem hebben opgelost, maar omdat zij gestopt zijn ermee te vechten.

Oefening: een ontmoeting met vergeving

Neem ongeveer vijftien minuten de tijd.

Ga rustig zitten en sluit je ogen.

Breng een situatie in gedachten waarin je nog pijn, boosheid, verdriet of teleurstelling ervaart.

Voel waar deze ervaring in je lichaam aanwezig is.

Probeer niets te veranderen.

Adem er eenvoudig naartoe.

Vraag jezelf vervolgens:

"Welke steen draag ik hier nog?"

Blijf een paar minuten luisteren.

Misschien verschijnt er een gevoel.
Misschien een herinnering.
Misschien een inzicht.

Stel je vervolgens voor dat je deze steen in je handen houdt.

Niet om hem weg te gooien.

Maar om hem bewust te erkennen.

Spreek dan langzaam de volgende woorden uit:

"Het spijt me."

Voor alle pijn die nog in jou leeft.

"Vergeef me."

Voor alles wat je jezelf of een ander nog verwijt.

"Dank je."

Voor wat deze ervaring je heeft geleerd.

"Ik hou van je."

Tegen jezelf.
Tegen het leven.
Tegen het deel dat zo lang heeft geprobeerd je te beschermen.

Leg daarna in gedachten de steen neer.

Niet omdat alles opgelost is. Maar omdat je bereid bent hem niet langer alleen te dragen.

De zinnen kun je meerdere keren herhalen en probeer bij je innerlijke ervaring te blijven. Laat het door je heen bewegen

Blijf daarna nog enkele minuten stil zitten.

Merk op wat er verandert. Misschien voel je direct iets en misschien gebeurt er ogenschijnlijk niets. Vergeving is een proces, een deur die langzaam opengaat...steeds verder.

Totdat je ontdekt dat vrijheid nooit buiten je lag, maar verborgen zat onder de stenen die je al die tijd met je meedroeg.